تبليغاتX
مركز آموزش عالي شهيد مهاجر اصفهان

مركز آموزش عالي شهيد مهاجر اصفهان

الكترونيك صنعتي - روشنايي فني

مدولاسيون

 


مدولاسيون:
در انواع وسيعي از سيستم هاي مهندسي مفهومي بنام مدولاسيون نقشي محوري ايفا مي نمايد. در حالت كلي ، يك سيستم مدولاسيون سيستمي است كه در آن سيگنالي جهت كنترل پارامتري از سيگنالي ديگر بكار گرفته مي شود .

از ميان كاربردهاي مدولاسيون دامنه ، بكار گيري آن در سيستم هاي مخابراتي از اهميت خاصي برخوردار است . بطور معمول براي هر يك از انواع كانالهاي مخابراتي محدوده اي از فركانس وجود دارد كه براي ارسال سيگنال مناسبترين محدوده بشمار مي رود . به عنوان مثال ، جو به سرعت سيگنالهاي واقع در محدوده فركانسي صوتي ( 10Hz تا 20Hz ) را تضعيف مي كند، در حاليكه سيگنالهاي واقع در محدوده فركانسهاي بالاتر را تا فواصل زيادي منتسر مي كند.

بدين لحاظ ،ارسال سيگنالهاي صوتي مانند صحبت و يا موسيقي از طريق كانالهايي كه از انتشار در جو زمين استفاده مي كنند ، به كمك يك سيستم مدولاسيون كه سيگنال مورد نظر را بر يك سيگنال حامل فركانس بالا سوار مي كند ، صورت مي گيرد . يكي از سيستم هاي مدولاسيون معمول براي اين منظور " مدولاسيون دامنه سينوسي" است كه در آن سيگنال حاوي اطلاعات ، مثلأ صحبت و يا موسيقي ، به منظور ايجاد تغيير در دامنه يك سيگنال حامل سينوسي كه فركانس آن در محدوده مناسب قرار دارد ، بكار مي رود .

با بكار گيري سيستم هاي مدولاسيون ، ارسال همزمان بيش از يك سيگنال با طيفهاي رويهم افتاده نيز از طريق يك كانال مشترك امكان پذير است ، به اين عمل مولتي پلكس كردن گفته مي شود.

كاربرد ديگري از اصول مدولاسيون دامنه در فرايندي است كه طي آن قطاري از پالسهاي مستطيلي با فواصل و اندازه هاي مساوي در سيگنال حاوي اطلاعات ضرب مي شود ، به اين فرايند مدولاسيون دامنه پالس گفته مي شود . اين روش مدولاسيون ، علاوه بر اينكه خود داراي اهميت زيادي در سيستم مخابراتي است ، ارتباط نزديكي نيز با مفهوم نمونه برداري دارد. بر اساس اين مفهوم تحت شرايطي خاص يك سيگنال مي تواند توسط آن كه با فواصل زماني مساوي از يكديگر قرار دارند معرفي شود.

كاربرد عمده مدولاسيون دامنه در سيستم هاي پيوسته در زمان و در تبديل سيگنالهاي پيوسته در زمان به سيگنالهاي گسسته در زمان است . انواع مهم ديگري از مدولاسيون نيز وجود دارد؛ مثلأ مدولاسيون فركانس و يا فاز سينوسي ، كه در آن سيگنال حاوي اطلاعات براي تغيير فركانس و يا فاز يك حامل سينوسي حول يك فركانس مركزي به كار گرفته مي شود .

 

ديود زنر   

ديود زنر:
ديود هاي زنر يا شكست ، ديود هاي نيمه هادي با پيوند
p-n هستند كه در ناحيه باياس معكوس كار كرده و داراي كاربردهاي زيادي در الكترونيك ، مخصوصآ به عنوان ولتاژ مبنا و يا تثبيت كننده ي ولتاژ دارند.

هنگاميكه پتانسيل الكتريكي دو سر ديود را در جهت معكوس افزايش دهيم در ولتاژ خاصي پديده شكست اتفاق مي افتد، بد ين معني كه با افزايش بيشتر ولتاژ ، جريان بطور سريع و ناگهاني افزايش خواهد داشت. ديود هاي زنر يا شكست ديود هايي هستند كه در اين ناحيه يعني ناحيه شكست كار ميكنند و ظرفيت حرارتي آنها طوري است كه قادر به تحمل محدود جريانمعيني در حالت شكست مي باشند، براي توجيه فيزيكي پديده شكست دو نوع مكانيسم وجود دارد.
مكانيسم اول در ولتاژهاي كمتر از 6 ولت براي ديودهايي كه غلظت حامل ها در آن زياد است اتفاق مي افتد و به پديده شكست زنر مشهور است. در اين نوع ديود ها به علت زياد بودن غلظت ناخالصي ها در دو قسمت
p و n ، عرض منطقه ي بار فضاي پيوند باريك بوده و در نتيجه با قرار دادن يك اختلاف پتانسيل v بر روي ديود (پتانسيل معكوس) ، ميدان الكتريكي زيادي در منطقه ي پيوند ايجاد مي شود.
با افزايش پتانسيل
v به حدي مي رسيمكه نيروي حاصل از ميدان الكتريكي ، يكي از پيوند هاي كووالانسي را مي شكند. با افزايش بيشتر پتانسيل دو سر ديود از انجايي كه انرژي يا نيروهاي پيوند كووالانسي باند ظرفيت در كريستال نيمه هادي تقريبأ مساوي صفر است ، پتانسيل تغيير چنداني نكرده ، بلكه تعداد بيشتري از پيوندهاي ظرفيتي شكسته شده و جريان ديود افزايش مي يابد.
آزمايش نشان ميدهد كه ضريب حرارتي ولتاژ شكست براي اين نوع ديود منفي است ، يعني با افزايش درجه حرارت ولتاژ شكست كاهش مي يا بد. بنابر اين ديود با ولتاژ كمتري به حالت شكست مي رود (انرژي باند غدغن براي سيليكن و ژرمانيم در درجه حرارت صفر مطلق بترتيب 1.21 و0.785 الكترون_ولت است، و در درجه حرارت 300 درجه كلوين اين انرژي براي سيليكن
ev 1.1و براي ژرمانيم ev0.72 خواهد بود). ثابت مي شود كه مي دان الكتريكي لازم براي ايجاد پديده زنر در حدود 2*10است.
اين مقدار براي ديود هايي كه در آنها غلظت حامل ها خيلي زياد است در ولتاژهاي كمتر از 6 ولت ايجاد مي شود . براي ديودهايي كه داراي غلظت حاملهاي كمتري هستند ولتاژ شكست زنر بالاتر بوده و پديده ي ديگري بنام شكست بهمني در آنها اتفاق مي افتد (قبل از شكست زنر) كه ذيلأ به بررسي آن مي پردازيم.
مكانيسم ديگري كه براي پديده شكست ذكر مي شود ، مكانيسم شكست بهمني است. اين مكانيسم در مورد ديودهايي كه ولتاژ شكست آنها بيشتر از 6 ولت است صادق مي باشد . در اين ديود ها به علت كم بودن غلظت ناخالصي ، عرض منطقه ي بار فضا زياد بوده و ميدان الكتريكي كافي براي شكستن پيوندهاي كووالانسي بوجود نمي آيد ، بلكه حاملهاي اقليتي كه بواسطه انرژي حرارتي آزاد مي شود ، در اثر ميدان الكتريكي شتاب گرفته و انرژي جنبشي كافي بدست آورده و در بار فضا با يون هاي كريستال برخورد كرده و در نتيجه پيوندهاي كووالانسي را مي شكنند . با شكستن هر پيوند حاملهاي ايجاد شده كه خود باعث شكستن پيوند هاي بيشتر مي شوند .
بدين ترتيب پيوندها بطور تصاعدي يا زنجيري و يا بصورت پديده ي بهمني شكسته مي شوند و اين باعث مي شود كه ولتاژ دو سر ديود تقريبأ ثابت مانده و جريان آن افزايش يافته و بواسطه ي مدار خارجي محدود مي شود . چنين ديود هايي داراي ضريب درجه ي حرارتي مثبت هستند . زيرا با افزايش درجه ي حرارت اتمهاي متشكله كريستال به ارتعاش در آورده ، در نتيجه احتمال برخورد حاملهاي اقليت با يونها ، بهنگام عبور از منطقه بار فضا زيادتر مي گردد . به علت زياد شدن برخوردها احتمال اينكه انرژي جنبشي حفره يا الكترون بين دو برخورد متوالي بمقدار لازم براي شكست پيوند برسد كمتر شده و در نتيجه ولتاژ شكست افزايش مي يابد.

 

مايكل فارادي   

مايكل فارادي فرزند نعل بند فقيري است كه در بيست و دوم سپتامبر 1791 در انگلستان متولد شد. او به رغم آموزش رسمي كمي كه ديده بود اديسون زمان خود شد. در سيزده سالگي در دكان صحافي به عنوان شاگرد مشغول كار شد و هنگام فراغت به مطالعه كتابهاي موجود در دكان صحافي مي پراخت. مطالعه يكي از تأليفات شيمي دان سوئيسي ژان مارسه او را به خط سير علوم وارد نمود. فارادي از آن پس در كلاس سر همفري ديوي (شيمي دان مشهور) حاضر مي شد و مقالاتي هم در اين باره مي نوشت و براي استاد مي فرستاد. او با خودآموزي در علم تا آنجا پيش رفت كه برجسته ترين فيزيكدان آزمايشگر عصر خود شد. در سال 1813 سر همفري ديوي او را به عنوان دستيار خود انتخاب نمود. در آغاز فارادي مي بايست فقط كارهاي جزئي و بي اهميت از قبيل جارو كشيدن كف آزمايشگاه و تميز كردن آزمايشگاه را انجام مي داد ولي او هميشه چشم و گوشش را باز نگه مي داشت و هرگاه فرصت دست مي داد تجربيات آزمايشگاهي خود را انجام مي داد. فارادي به مبحث الكتريسيته علاقه خاصي داشت. در آن زمان مي دانستند كه هرگاه جريان هاي الكتريكي از ميان مايعات خاصي عبور داده شوند جريان الكتريكي مايع را به عناصر تشكيل دهنده آن تجزيه مي كند بنابراين مثلاً جريان الكتريكي مي تواند آب را به دو ماده گازي شكل اكسيژن و هيدروژن تجزيه كند يا اگر مثلاً جرياني الكتريكي را از ميان محلول نيترات نقره عبور دهند نقره خالص رسوب مي كند. اين فرايند را الكتروليز مي نامند. فارادي در سال 1821 نخستين موتور الكتريكي (الكترو موتور) را ساخت. البته اين هنوز موتوري بسيار ساده و ضعيف تر از آن بود كه بتواند كاري انجام دهد ولي به هر حال اين موتور اختراع معركه اي بود كه روزي پي از بهينه سازي و تكامل ماشينهاي پرقدرتي را براي هر خط كاري قابل تصوري به كار مي انداخت. فارادي به اين ترتيب توجه جهان علمي ان روز را به خود جلب كرد و در سال 1824 به عنوان استاد انجمن سلطنتي انگلستان در لندن برگزيده شد. ديوي نسبت به فارادي نظر خوبي نداشت و او را همان شاگرد فقير سابق مي دانست در صورتي كه در اين هنگام فارادي مقامي همانند ديوي كسب نموده بود. فارادي درسال 1831 روندي را كه طي آن نخستين موتور الكتريكي را به كار انداخت به طور معكوس تجزيه كرد. در موتور الكتريكي او از الكتريسيته براي ايجاد حركت استفاده كرده بود. حال مي خواست از حركت براي توليد الكتريسيته براي ايجاد حركت استفاده كند. او زماني به اين فكر افتاد كه در حال انجام آزمايشهايي با آهنربا بو. آهن رباي فارادي از جنس آهن بود. نيروي مغناطيسي يا جاذبه آهنربا به طور نامرئي در فضاي اطراف آهن ربا گسترده است كه اين فضا را ميدان مغناطيسي يا ميدان نيرو مي نامند. فارادي كشف كرد كه چگونه مي توان برق توليد كرد. نخستين ژنراتور يا به عبارت ديگر مولد برق فارادي از يك صفحه مدور مسي تشكيل مي شد كه ميان دو انتهاي يك آهن رباي نعل اسبي به وسيله محوري استقرار يافته بود و بوسيله يك اهرم حركت دستي چرخانده مي شد. وقتي اين صفحه مدور با سرعت در ميدان مغناطيسي مي چرخيد جريان الكتريكي ايجاد مي شد كه اين جريان از طريق يك جفت سيم مسي به نقطه دلخواه هدايت مي شد. فارادي در سالهاي 1831 و 1832 اثر خود را كه شامل «الكتريسيته القايي» بود به جامعه پادشاهي داد و همين اثر بود كه نام او را در دنياي ابدي ساخت. شهرت او بيش از هرچيز به پاس كشف پديده القاء الكترومغناطيسي است كه سبب توفيق وي در آن آزمايش مقدماتي هانس كريستين اورستد بود. آن آزمايش نشان مي داد كه عقربه قطب نمايي كه در مجاورت يك سيم حامل جريان برق واقع باشد از راستاي خود منحرف ميشود. فارادي دريافت كه در هر دو زمينه الكتريسيته و مغناطيس، خواص بوسيله نيروهايي كه در راستاهاي نامرئي به نام راستاي خطوط نيرو يا ميدان اثر مي كنند منتقل مي شود. اين كشف او آغازگر نظريه ميدانها و در حكم برداشتن يك قدم در آن زمينه بود. كمك مهم فارادي به پيشرفت فيزيك جلب توجه دست اندركاران به ميدان نامرئي نيرو بود كه امروزه از اهداف اصلي پژوهش در كليه زمينه ها از ذرات درون هسته اتم گرفته تا فضاهاي بين كهكشاني است. بررسي هاي الكتروشيميايي فارادي نيز او را قانع ساخت كه ماده از اتم هايي مختلف الجنس با بار الكتريكي موازنه شده يعني از اتمهايي كه داراي مقادير برابري بار الكتريكي مثبت و منفي هستند درست شده است.
فارادي كه در زمان حياتش از لحاظ علمي به درجه اي عالي رسيده بود مردي متواضع ، محجوب و ساده بود. او عنوان اشرافي بارون را كه به وي پيشنهاد كرده بودند نپذيرفت و گفته بود: چون اين لقب چيزي به من نمي آموزد بنابراين مورد استفاده ام نخواهد بود. فارادي ايجاد كننده الكتروتكنيك در بيست و پنجم اوت 1867 در سن 76 سالگي درگذشت

سيگنالهاي DC , AC   

AC به معني جريان متناوب و DC  به معني جريان مستقيم مي باشد . اين دو مولفه گاهي به سيگنالهاي الكتريكي ( مثلاً ولتاژ ) هم كه جريان نيستند اطلاق مي شود . بنابراين سيگنالهاي الكتريكي جريان يا ولتاژي هستند كه منتقل كننده اطلاعات ( كه معمولا ولتاژ ميباشد ) هستن

سيگنالهاي متناوب در يك مسير منتشر ميشوند و سپس تغيير مسير مي دهند و اين عمل دائماً تكرار مي شود . يعني ابتدا يك سيكل مثبت و بعد يك سيكل منفي و به همين ترتيب تكرار مي شوند .

يك ولتاژ  متناوب  دائماً بين مثبت و منفي تغيير ميكند و بصورت موجي تكرار ميشود .

به هر تغييرات بين مثبت و منفي ، يك سيكل گفته مي شود و واحد آن هرتز مي باشد . در ايران وسائل الكتريكي با فركانس 50 هرتز كار مي كنند .

شكل بالا شكل موج يك منبع تغذيه متناوب است كه به آن موج سينوسي اطلاق مي شود و به شكل پائين از آنجا كه مستقيماً بين مثبت و منفي تغيير مي كند ، شكل موج مثلثي اطلاق مي شود .

سيگنالهاي متناوب براي راه اندازي وسائلي از قبيل لامپ ها و گرم كننده ها بكار مي روند ولي اكثر مدارهاي الكتريكي براي كار نياز به يك ولتاژ مستقيم دارند كه در زير به آن اشاره شده است .


جريان مستقيم هميشه در يك مسير جاري مي شود ( هميشه مثبت و يا هميشه منفي است ) ولي ممكن است ميزان آن كاهش يا افزايش پيدا كند .

باتري ها و رگولاتورها ولتاژ مستقيم مي دهند و اين ولتاژ براي مدارهاي الكترونيكي مناسب است . اكثر منابع تغذيه شامل يك تبديل كننده ترانسفورماتوري هستند كه جريان اصلي غير مستقيم را به يك جريان غير مستقيم كم و بي خطر تبديل مي كنند .

سپس اين جريان كم و بي خطر توسط مدارات يكسو كننده جريان از غير مستقيم به مستقيم تبديل مي شود . البته اين ولتاژ مستقيم يك ولتاژ متغيير مي باشد و براي مدارهاي الكترونيكي مناسب نيست و لذا براي صاف كردن سطح ولتاژ مستقيم از يك خازن استفاده مي شود تا ولتاژ مستقيم براي مدارات الكترونيكي حساس قابل استفاده شود .

در شكل مقابل بالا شكل موج يك ولتاژ مستقيم ثابت و يكنواخت كه از طريق باتري تامين ميشود نشانداده شده است .

شكل وسط يك ولتاژ مستقيم با صاف كننده سطح ولتاژ ( خازن )  است كه مناسب بعضي از مدارهاي الكترونيكي مي باشد .و شكل پائين يك ولتاژ مستقيم بدون استفاده از خازن را نشان مي دهد

مشخصات سيگنال هاي الكتريكي

همانطور كه بيان شد ، سيگنالهاي الكتريكي ولتاژ يا جرياني هستند كه انتقال دهنده اطلاعات كه معمولا ولتاژ است ، هستند .

در نمودار مقابل مشخصات مختلفي از سيگنال الكتريكي نشان داده شده است . يكي از اين مشخصات فركانس است كه به تعداد سيكل ها در ثانيه اطلاق مي شود .

Amplitude  ماكزيمم ولتاژي است كه سيگنال دارد و Peak voltage  نام ديگري براي Amplitude  است .

  پيك تو پيك (
Peak-peak voltage ) دو برابر مقدار پيك ولتاژ مي باشد .

 دوره تناوب (
Time period )  زماني است كه براي طي شدن يك سيكل كامل نياز است . اين زمان بر حسب ثانيه اندازهگيري مي شود و در زمانهاي خيلي كوتاه از واحد هاي ميكروثانيه هم استفاده مي شود .

فركانس (
Frequency   ) به تعداد سيكل ها در هر ثانيه اطلاق مي شود و واحد آن هرتز است . در اندازه گيري فركانس هاي بالا از واحد هاي كيلوهرتز و مگاهرتز نيز استفاده مي شود .

 

در ايران فركانس شبكه برق 50 هرتز است بنابراين دوره تناوب برابر است با 20 ميكروثانيه .

1/50 = 0.02
s = 20ms.

هر كيلو هرتز برابر با هزار هرتز و هر مگاهرتز برابر را يك ميليون هرتز است .

1
kHz = 1000Hz    و   1MHz = 1000000Hz.



در ولتاژ غير مستقيم ، ولتاژ از صفر شروع و به پيك مثبت مي رسد و دوباره به صفر رسيده و سپس به پيك منفي مي رسد و لذا در بيشتر اوقات ، ولتاژ از مقدار پيك ولتاژ كمتر است . لذا از يك مقدار موثر استفاده مي كنيم كه همان
RMS  است . مقدار ولتاژ RMS برابر است با 0.7 ولتاژ پيك

VRMS = 0.7 × Vpeak   and   Vpeak = 1.4 × VRMS

ارزش يا معيار
RMS  يك ارزش موثر ولتاژ يا جريان متغيير مي باشد ، بدين معني كه اين ولتاژ تاثير اصليش در مدار معادل آن مقدار است . بعنوان مثال يك لامپ كه به ولتاژ 6 ولت RMS  متصل شده ، همان مقدار روشنائي را دارد كه اگر به يك ولتاژ 6 ولت مستقيم متصل مي شد .به هر حال نور لامپي كه با ولتاژ 6 ولت RMS  روشن شود ، كمتر است از نور لامپي كه با 6 ولت مستقيم روشن شود . چون ولتاژ موثر 6 ولت غير مستقيم برابر است با 2/4 ولت يعني برابر با 2/4 ولت مستقيم نور مي دهد .

بحث ولتاژ مؤثر اين فكر را بوجود مي اورد كه مقدار
RMS  نوع ديگري از ميانگين است ولي بخاطر داشته باشيد كه اين مقدار قطعاً ميانگين نيست . در واقع ولتاژ يا جريان ميانگين غير مستقيم ، صفر خواهد بود . چون بخش هاي مثبت و منفي سيگنال هم را خنثي مي كنند و وقتي ميانگين مي گيريم ، ميانگين براببر با صفر خواهد بود . بنابراين ولتاژ RMS  قطعاً يك ولتاژ ميانگين نيست .
اينك اين سوال پيش مي ايد كه يك ولتمتر
AC  چه مقداري را نشان مي دهد ، مقدار مؤثر يا مقدار پيك ولتاژ ؟

پاسخ اين است كه ولتمترهاي
AC  مقدار موثر ولتاژ يا جريان را نشان مي دهند در ولتاژهاي مستقيم هم مقدار مؤثر DC نشانداده مي شود .

سؤال ديگري كه مطرح است اين است كه بطور مثال  6 ولت مستقيم دقيقاً چه معنائي دارد ، مقدار مؤثر يا مقدار پيك ولتاژ معني دارد ؟

در اين موارد اگر منظور پيك ولتاژ باشد معمولاً قيد مي شود و در غير اينصورت منظور مقدار مؤثر خواهد بود . براي مثال وقتي مي گوئيم 6 ولت
AC  به معني 6 ولت مؤثر است كه پيك ولتاژ آن 8/6 ولت است .

در ايران ولتاژ 220 ولت براي مصارف عمده الكتريكي مورد استفاده قرار مي گيرد ، اين به معني 220 ولت موثر بوده  و پيك آن حدود 320 ولت است .

 

انواع ديودهای قدرت   

بسته به مشخصه های بازيابی و روشهای ساخت ديودهای قدرت را به سه گروه می توان تقسيم کرد.

۱-ديودهای استاندارد يا همه منظوره

۲-ديودهای بازيابی معکوس

۳-ديودهای شاتکی

ديودهای همه منظوره

ديودهای يکسوکننده همه منظوره زمان بازيابی معکوس نسبتا زيادی دارند که در حدود
۱μs است و در کاربردهای سرعت پايين بکار می روند که زمان بازيابی چندان اهميت ندارد محدوده جريان اين ديودها از کمتر از ۱ آمپر تا چند هزار آمپر و محدوده ولتاژ ۵۰ ولت تا حدود ۵۰ کيلو ولت می باشد . اين ديودها معمولا به روس ديفيوژن ساخته می شوند . با اين وجود يکسو کننده های آلياژی که در منابع تغذيه دستگاههای جوشکاری بکار می روند از لحاظ هزينه به صرفه ترند و محدوده کاری آنها تا ۳۰۰ آمپر و ۱۰۰۰ ولت می رسد.     

 ديودهای بازيابی معکوس

ديودهای بازيابی سريع زمان بازيابی کوچک در حدود
۵μs دارند. اين ديودها در مدارهای  مبدل های dc به dc و dc به ac که سرعت بازيابی اغلب اهميت بحرانی دارد بکار ميروند. محدوده جريانی کارکرد اين ديودها از کمتر از يک آمپر تا چند صد آمپر و محدوده ولتاژشان از ۵۰ ولت تا حدود ۳ کيلو ولت است.

 برای محدوده بالای
۴۰۰ ولت ديودهای بازيابی سريع معمولا به روش ديفيوژن ساخته می شوند و زمان بازيابی بوسيله ديفيوژن طلا يا پلاتين کنترل می شود.برای مخدوده ولتاژ کمتر از ۴۰۰ ولت ديود های اپی تکسيال سرعت کليد زنی بيشتری نسبت به ديود های ديفيوژنی دارند. ديود های اپی تکسيال  ژهنای بيس کمی دارند که باعث می شود زمان بازيابی کوچکی در حدود ۵۰ns داشته باشند .

 ديودهای شاتکی

 مشکل ذخيره بار در پيوند
p-n در ديودهای شاتکی حذف با به حداقل رسيده است.اين کار از طريق يک سد پتانسيل که ميان يک فلز ويک نيمه هادی وصل می شودانجام می پذيرد. يک لايه فلزی روی يک لايه اپی تکسيال باريک از سيليکون نوع n قرار داده می شود.سد پتانسيل رفتار يک پيوند p-n شبيه سازی می کند. عمل يکسو سازی فقط به حامل های اکثريت بستگی دارد و در نتيجه حامل های اقليت اضافی برای ترکيب شدن وجود ندارند. اثر بازيابی منحصرا به خاطر ظرفيت خازنی خود پيوند نيمه هادی است.

 

تهیه کننده :مهدی قدیری

منبع : http://aminnoura.persianblog.com/1385_9_aminnoura_archive.html

 

 

+ نوشته شده در  دوشنبه یازدهم تیر 1386ساعت 13:29  توسط  وحيد  | 

اگر بر روی عکس بالا کلیک کنید به سایتی که به صورت مستقیم این لامپ را نشان میدهد هدایت میشوید
این سایت اسنوپ هم سایت بسیارجالبی است . عکسی که در بالا میبینید مربوط به یک لامپ است که در یک ایستگاه آتشنشانی نصب شده است و از سال ۱۹۰۱ یک تا کنون روشن است. در کتاب رکوردهای گینس ثبت شده است که این لامپ به جز ۲ باری که آنهم در اثر قطع برق خاموش شده است همیشه در تمام طول این ۱۰۶ سال :!: روشن یوده است .
 
لامپ مذبور توسط دنیس برنال پیشرو و مالک برق رسانی به لیورمور در سال ۱۹۰۱ هدیه داده شده است.این لامپ ۵ سال قبل از زلزله بزرگ سانفرانسیسکو در سال ۱۹۰۶ روشنی بخش دفتر پلیس شهر و نیز ایستگاه آتشنشانی بوده است . این لامپ ا کنون وقایع بسیاری را شاهد بوده و حتی جابجا هم شده است ، در طول حیات آن حتی عده ای به عنوان یک طلسم به آن اعتقاد پیدا کرده اند.
 
اطلاعات بیشتر:

تهيه كننده : مهدی کاویانی
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:42  توسط  وحيد  | 

LED ها منابع نور آينده

 
منبع اصلي نور در آينده مطمئنا يك لامپ يا يك چراغ حبابدار نخواهد بود بلكه مي تواند يك ميز يا يك ديوار و يا هر چيز ديگري باشد.
نشريه اينترنتي لايوسانس نوشت : كشف تصادفي اخير توليد نور از LED  ها يا ديود نوراني را به مرز جديدي رساند.بزوديLED  خواهد توانست جايگزين ار زانتر و با دوام تري براي لامپهاي حبابدار كنوني شود .
مايكل بوئرز دانشجوي دانشگاه وندر بليت تلاش ميكرد ذرات بسيار كوچك كوانتومي بسازدكه اين ذرات كوانتومي كريستالهايي هستند كه ابعادشان چند نانو متر بيشتر نيست كه مي توانند از 100 تا 1000 الكترون را در خود جاي دهند.
 اين ذرات به آساني از خود بسته هاي انرژي منتشر مي كنند و هر قدر كوچكتر باشند بيشتر تحريك مي شوند . هر ذره در مجموعه ويژه بو ئرز بطور استثنايي كو چك و تنها شامل 33 يا 34 جفت اتم بود . هنگاميكه نور روي ذرات كوانتومي تابانده شده يا جريان برق به آنها وصل مي شوند آنها با توليد نور از خود واكنش نشان مي دهند و رنگها متغيير و متنوعي ايجاد مي كنند.
اما هنگاميكه بوئرز يك پرتوي ليزري روي مجموعه اي از اين ذرات كوانتومي تاباند اتفاق غير منتظره اي رخ داد . وي گفت : ناگهان نور سفيدي تمامي ميز را پو شاند و بسيار شگفت زده شدم. زيرا وي انتظار داشت ذرات كوانتومي نور آبي منتشر كند ولي اين نور نور بسيار زيباي سفيدي بود.
بوئرز بهمراه دانشجوي ديگري اين ذرات را با پلي اورتان مخلوط نمود و سطح بيروني يك حباب لامپ  led   آبي را با آن پو شاند . هر چند ظاهر اين حباب زيبا نبود ولي نور سفيد ي مانند لامپهاي معمولي منتشر مي كرد كه شدت آن دو برابر و دوام آن 50 برابر يك لامپ معمولي 60 وات بود.
اين فعاليت علمي در شماره 18 اكتبر نشريه انجمن شيمي آمريكا منتشر شده است .
Led ها تا اواخر دهه  گذشته فقط ميتوانستند سه نور آبي و سبز وقرمز توليد كنند كه به همين علت كاربردشان محدود بود.
سپس led     هايي با رنگ آبي به بازار آمدندكه مي توانستندنور سفيد با ها له اي از رنگ آبي روشن كنند .
Led   ها دو برابر يك لامپ حباب دار 60 وات نور توليد كرده و 50 هزار ساعت كار مي كنند و گرما وحرارت توليد نمي كنند و بسختي مي شكنند .
بالا خره روزي فرا مي رسد كهLED  جايگزين لامپهاي معمولي شود و ديگر نور تنها از چراغ هاي حبابدار پخش نخواهد شد (انشا الله) 
منبع : برق و الكترونيك                           تهيه كننده : مهدی کاویانی
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:40  توسط  وحيد  | 

چگونه به رييس خود مي‌گوييد كه اشتباه مي‌كند؟ پاسخ كوتاه اين است: بسيار محتاطانه


با اين كه انجام چنين كاري ريسك بزرگي به نظر مي‌رسد، نكات مثبت بسياري نيز به همراه دارد. زماني كه شما بازخوردهاي با ارزش به رييس خود ارايه مي‌دهيد، او به شما به عنوان راه‌نماي معتمدي ارزش مي‌نهد.
خواه شما نايب رييسي باشيد كه با مديرعامل شركت مخالفت مي‌كنيد و خواه كارمند دون پايه‌اي كه با سرپرست خود اختلاف عقيده داريد، كليد مخالفت كردن با رييس اين است كه بدانيد چگونه عقايد خود را مطرح كرده و با وي در ميان بگذاريد. بايد مطالبي را كه عنوان مي‌كنيد، منطقي و صحيح باشند. اما حتا زماني كه حق با شماست، اگر عقايد خود را با طرز برخورد مناسبي عنوان نكنيد، به طور حتم كسي به سخنان شما گوش نخواهد داد.
در اين جا به بيان هفت راه براي مطلع ساختن مديران و سرپرستان از اشتباهات خود مي‌پردازيم:
1) با عصبانيت وارد جلسه‌ي گفت‌وگو نشويد. به طور كلي، مدتي وقت لازم است تا سرپرستان متوجه شوند كه سياست و نوآوري جديدي را كه در پيش گرفته‌اند، به درستي عمل نمي‌كند. تغييرات بدون مواجه شدن با حوادث غير منتظره، در شركت‌ها ايجاد نمي‌شوند. پيش از آن كه هر اقدامي انجام دهيد، اطمينان داشته باشيد كه سياست جديدي به نفع شركت به مدير و يا سرپرست خود ارايه خواهيد داد. چنان‌چه عصباني هستيد و فكر مي‌كنيد كه با پرخاش‌گري و رفتاري نادرست با رييس خود مواجه خواهيد شد، پيش از ملاقات با وي، با يكي از دوستان خود درباره‌ي اين موضوع به گفت‌وگو بپردازيد و يا اين كه صداي خود را بر روي نواري ضبط كنيد. سپس نوار را برگردانده و به صداي خود گوش دهيد. به طور حتم با اين روش متوجه راه‌ها و پيشنهادهاي بهتري براي ارايه به رييس خود مي‌شويد كه وي را تشويق به بهبود اوضاع خواهد كرد.
2) پيش از آن كه وارد جلسه‌ي گفت‌وگو با رييس خود بشويد، از وي درباره‌ي موضوع بحث خود كسب اجازه كنيد. بعضي اوقات، شايد زماني را كه براي گفت‌وگو با رييس خود انتخاب مي‌كنيد، زمان مناسبي نباشد. ممكن است در آن زمان رييس شما درگير مشغله‌ي ذهني باشد و يا در حال حل مسايل و مشكلات ديگر، بنابراين اگر به شما وقت ملاقات داده نشد، بايد دوباره در وقت بهتري تلاش كنيد.
3) به عقيده‌ي خود اطمينان داشته باشيد. اگر قصد داريد از شرايط موجود در شركت و عملكرد رييس خود شكايت كنيد، به اعتراضات خاص و مهم‌تر در پايان جلسه‌ي گفت‌وگو اشاره كنيد. بر روي اطلاعات و نقطه نظراتي تاكيد داشته باشيد كه بر گفته‌ها و اعتراضات شما صحه گذارد.
4) بر روي نكات مثبت نيز تاكيد كنيد. شما مي‌توانيد ابتدا به نكته‌اي مثبت درباره عملكرد رييس خود اشاره كنيد و پس از آن به راحتي عقايد خود را درباره مشكلات موجود ابراز كنيد. از پرخاشگري به شدت پرهيز كنيد و به تأكيد بر روي نكات مثبت همچنان ادامه دهيد.
5) با دقت به سخنان رييس خود گوش دهيد. شما نبايد متكلم وحده باشيد. سعي كنيد رييس‌تان را نيز در گفت‌وگو درباره مسايلي كه براي‌تان اهميت دارد درگير كنيد. سعي كنيد بيش‌تر شنونده باشيد تا گوينده. با گوش دادن، نه تنها نگراني‌هاي خود را براي بهبود اوضاع شركت نشان مي‌دهيد، بلكه باعث جلب اطمينان وي نيز خواهيد شد.
6) با رييس خود به گونه‌اي رفتار كنيد كه با يك مشتري رفتار مي‌كنيد. مشكل خود را به گونه‌اي مطرح كنيد كه مشابه زماني باشد كه در حال فروش محصول و يا خدمتي به مشتري هستيد. مشتريان خدمات مورد نياز خود را همان‌گونه كه خود مي‌خواهند مي‌خرند، نه آن طور كه شما از آن‌ها مي‌خواهيد. به رييس خود بگوييد كه چرا راه‌كارهاي موجود در شركت، مورد پسند مشتريان نخواهد بود.
7) زود خسته نشويد و موضع خود را ترك نكنيد. نبايد انتظار داشته باشيد كه تنها با يك جلسه‌ي بحث و گفت‌وگو، رييس‌تان به سرعت تغيير مسير دهد. مديران كمي هستند كه سياست‌ها و استراتژي‌هاي خود را تنها با شنيدن يك مشكل و يك مخالف تغيير دهند. تجربه مديران به مراتب از تجربه شما بيش‌تر است. به طور حتم، او پيش از انتخاب سياست‌هاي موجود، درباره‌ي آن‌ها تفكر و بررسي كرده است. بنابراين نبايد انتظار داشته باشيد كه همان مرتبه‌ي نخست، تغييري در روش‌ها ايجاد كند.
براي تلاشي دوباره بايد گام به گام پيش رفته و اهداف ويژه و مهم‌تر را به آرامي بيان كنيد. جمع آوري شواهد و مدارك جديد، به شما كمك بيش‌تري خواهد كرد. اما اگر پس از چندين بار تلاش، رييس‌تان متقاعد نشد، از موضوع صرف نظر كنيد. از وي براي فرصتي كه در اختيار شما قرار داده تا عقايد خود را بيان كنيد، تشكر كنيد و از تظاهر به قهر و ترشرويي بپرهيزيد.
بيش‌تر مديران به كارمنداني اهميت و ارزش بيش‌تري مي‌نهند كه در جهت بهبود اوضاع سازمان و يا شركت تلاش مي‌كنند. اگر شما پس از ابراز عقايد خود درباره‌ي مشكلات، همچنان به عنوان عضوي از اين تيم به كار خود ادامه دهيد، دفعه‌ي بعدي كه حرفي براي گفتن داشته باشيد، با پذيرايي بيش‌تري از سوي رييس خود مواجه خواهيد شد.
نويسنده : Joanna L. Krotz
مترجم : ياسمن حريري
برگرفته از سايت : همكاران سيستم

تهيه كننده : مهدي كاوياني
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:39  توسط  وحيد  | 

تعاريف خلاصه از واژه هاي برق


 
شبكه به هم پيوسته
شبكه ملي يا فرا ملي را يك شبكه بهم پيوسته گفته و مي‌تواند سيستم‌هاي شبكه‌اي مختلفي را به هم در سرتاسر كشور ارتباط دهد . شبكه بهم پيوسته مي‌تواند انرژي برق را بنحو اقتصادي توزيع نمايد . اين شبكه ميتواند در بعضي نقاط به سيستم برق كشورهاي همسايه هم متصل گردد .
 
خارج از شبكه
شبكه‌هاي منطقه‌اي يا استاني و يا شبكه‌هاي جزيره‌اي كه به شبكه‌هاي مجاور يا شبكه بهم پيوسته سراسري ارتباط و اتصال نداشته باشند .
پست يا ايستگاه برق
محلي است كه با مجموعه اي از تاسيسات و تجهيزات برقي شامل ترانسفورماتورها ، كليدها ، سكسيونرها ، وسايل اندازه گيري ، خطوط ورود و خروج راكتور و كاپاسيتور و ... براي انتقال و توزيع برق از آن استفاده ميشود .
انواع پست از نظر جغرافيائي
1-پست GIS (كمپكت فشرده) : به پستي گفته مي‌شود كه عايق استفاده شده در آن گاز SF6 است . يعني تمام اجزاي پست (بريكر - باسبار - سكسيونر و …) با فضاي آزاد ارتباطي ندارد Gas Isolated Substation و به همين دليل فضاي كمي را اشغال مي‌نمايد و سرپوشيده است (indoor)
2-پست متعارف (AIS ): به پستي گفته مي‌شود كه كليه تجهيزات اصلي در فضاي باز قرار مي‌گيرند و با توجه به شرايط آب و هوائي سطح اشغال شده توسط آن در مقايسه با پست فشرده بزرگتر است.
3- پست سيار : به پستي گفته مي‌شود كه در مواقع اضطراري و به طور موقت با نصب يك ترانسفورماتور سيار در محدوده خطوط انتقال به صورت T-off يا ورود و خروج برق بخشي از مصرف كنندگان تامين ميگردد .
انواع پست از نظر تجهيزات
1- پست (SS :Switch Station) (كليد خانه) : اين پست فقط شامل خطوط انتقال و كليد و سكسيونر و راكتور مي باشد . مثال : پست رودشور - جلال – تيران و غيره
2- پست ( GS :Generator station) يا ( پست بلافصل نيروگاهي) : اين پست متصل به يك نيروگاه مي‌باشد وبه آن دسته از پست‌هايي اتلاق مي‌گردد كه انرژي توليدي نيروگاه را به شبكه انتقال ميدهند ، اين پستها جزء پست هاي انتقال نيستند و مالكيت آنها با نيروگاه مي باشد .
3- پست هاي معمولي انتقال و فوق توزيع : اين پست ها داراي دو يا چند سطح ولتاژ مي‌باشد كه توسط ترانسفورماتور به يكديگر متصل‌اند .
نسبت تبديل
نسبت ولتاژ اوليه به ثانويه (ثالثيه)
حداكثر بار اكتيو ( توان موثر )
حداكثر توان حقيقي كه از ترانسفورماتورهاي پست در طول يكدوره يكساله مي گذرد .
حداكثر بار راكتيو ( توان غير موثر )
حداكثر توان راكتيو كه از ترانسفورماتورهاي پست در طول يكدوره يكساله مي گذرد .
 
ظرفيت پست
ظرفيت نامي يك ايستگاه برق بر اساس مجموع قدرت ظاهري ترانسفورماتورهاي نصب شده در آن بر حسب مگا ولت آمپر و يا بر اساس ظرفيت حرارتي شينه بر حسب كيلو آمپر .
ظرفيت راكتور
ظرفيت نصب شده نامي راكتور ، حك شده بر روي پلاك مشخصه آن بر حسب كيلووار يا مگاوار .
ظرفيت خازن
ظرفيت نصب شده نامي هر مجموعه خازني به كيلووار يا مگاوار كه بر روي پلاك مشخصه آن حك شده است .
طول مدار
عبارتست از ميانگين طول واقعي هادي يك مدار از پست مبدا تا پست مقصد به كيلومتر
طول مسير
عبارتست از مجموع فاصله دكلهاي خط بين دو نقطه مبدا خط و مقصد آن يا اولين پست بعد از پست مبدا به كيلومتر .
نام هادي
نام تجاري – فني هادي كه در خط انتقال مورد استفاده قرار گرفته است .
طول كابل خط
طول تعداد رشته كابل هاي بكار گرفته شده در طول مسير
نوع غلاف
جنس غلاف كابل مورد استفاده قرار گرفته شده مسي – آلومينيومي است.
سطح مقطع
سطح مقطع موثر كابل خط زميني (بر حسب ميليمتر مربع)
جريان مجاز
حداكثر شدت جرياني كه هادي در آن زمان به حد حرارتي مي‌رسد . حداكثر جرياني كه بدون صدمه زدن به هادي بطور دائمي مي تواند از هادي عبور نمايد .
تعداد باندل
عبارتست از تعداد هاديهاي هر فاز كه مي تواند 2و3و4 سيم باشد كه به وسيله جداساز با فاصله معين و موازي با يكديگر نگاه داشته مي شود و با يكديگر در ارتباط ميباشند .
 
سيم محافظ
سيمي است كه معمولاً براي محافظت هاديهاي فاز و ساير تجهيزات در مقابل برخورد مستقيم صاعقه مورد استفاده قرار ميگيرد و در بالاترين قسمت برج نصب مي گردد و از طريق برج به زمين اتصال دارد . جنس آنها فولاد گالوانيزه يا با پوشش آلومينيوم و يا از نوع آلومينيوم فولاد است كه جديداً از نوع با هسته فيبرنوري نيز استفاده مي‌شود .
كد ديسپاچينگ خط
شماره شناسايي خط بر اساس دستورالعملهاي ديسپاچينگ . در شماره گذاري خطوط انتقال از دو حرف و سه رقم استفاده مي‌گردد ، حرف اول و دوم به ترتيب علامت شناسايي پست ابتدا و پست انتهاي خط و اولين رقم بعد از حروف شناسايي ، نشاندهنده سطح ولتاژ و دو رقم بعدي نشانگر شماره خط مي باشند .
 
خط چند مداره
خطي است كه داراي چندين مدار برق با يك ولتاژ يا ولتاژهاي مختلف ميباشد .
خط تكمداره
خطي است كه تنها يك مدار الكتريكي پست ابتدا را به پست انتها متصل نمايد .
برج زاويه اي يا دكل كششي (Tension Tower)
دكلي است كه زاويه مجاز انحراف خط در آن زياد است و با توجه به نوع آن مي تواند اختلاف كشش در دو طرف را تحمل كند . زنجيره مقرهها در امتداد سيم قرار ميگيرند . از اين نوع دكل در مسير مستقيم يا نقاط زاويه استفاده مي شود .
برج آويزي يا دكل آويزي (Suspension Tower)
دكلي است كه زاويه مجاز انحراف خط در آن از چند درجه تجاوز نمي‌كند و زنجيره مقره بصورت I يا V تك يا چند تائي مي‌باشد و كشش افقي سيم در دو طرف آن مساوي است .
 
منبع : سايت برق و الكترونيك
تهيه كننده :
مهدی کاویانی
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:38  توسط  وحيد  | 

حفاظت الکتریکی


خطاهای ناشی از جریان برق عمدتا" به سه دسته تقسیم میشوند:

 

1_  اتصال بدنه که عبارت است از اتصال یکی از سیمهای جریان برق به بدنه د ستگاه .

2_  اتصال کوتاه عبارت است از اتصال دو سیم لخت که نسبت به هم دارای اختلاف  پتانسیل  الکتریکی می باشندبه یکدیگر.

3_ اتصال زمین که عبارت است از اتصال یکی از سیم های حامل جریان به زمین .

خطا های نامبرده شده به دوصورت کامل وناقص اتفاق می افتد . دراتصال کامل درمحل اتصالی  مقاومت وجودندارد وجریان زیادی از این نقطه عبور میکند اما اگر اتصال ناقص باشد درمحل اتصال  مقاومت وجود دارد بنابر این جریان خطا نسبت به حالت قبل کمتر است.

 

 انواع حفاظت

1_حفاظت سیم ها و کابل ها :

در بخش وسایل کنترل وحفاظت بطور کامل مورد بررسی قرار میگیرد.

2_ حفاظت مصرف کننده ها و دستگاهای الکتریکی :

قسمت عمده مصرف کننده های سه فاز در مراکز صنعتی را موتورهای الکتریکی تشکیل می دهند .معمولا" جهت حفاظت موتورهای الکتریکی از کلید حفاظت موتور استفاده می شود این کلید موتور را در مقابل بار اضافی و همچنین اتصال کوتاه حفاظت می کند.بدین صورت که در اثر اضافه بار و یا دو فازشد ن موتور جریان کمی بیشتر از جریان نامی آن میشود.حرارت بی متال کــــــه عضو حفاظت کننده حرارتی است بالا رفته ودراثر تغییر فرم بی متال به اهرم فشار آورده وکلید   را قطع می کند.اگر خطاهایی مانند اتصال کوتاه در موتور پیش آید در اثر عبور جریان از  بوبین حفاظت کننده  مغناطیسی کلیداهرم آهنی بسرعت به سمت هسته بوبین جذب شده  و کلید را قطع می نماید.

حفاطت اشخاص:

معمولا" ولتاژ بیش از 65 ولت برای انسان خطرناک می باشد.
 
انواع حفاظت اشخاص عبارتند از:
 
1-حفاظت توسط سیم زمین:
 
که اغلب در مجتمع ها و ساختمان ها از این نوع حفاظت استفاده می کنند.
الکترود زمین عبارت است از یک قطعه جسم هادی که در زمین قرارداده می شود و سیم زمین به آن متصل می شود.الکترودها به اشکال مختلف ساخته می شوند.
الف:میله های مسی معمولا به قطر 16 میلیمترکه با چکش در زمین کوبیده می شوند این میله ها دارای نوک تیزفولادی هستندکه فرو رفتن در زمین را آسان میکند.پس از کو بیدن یک میله می توان میله دیگری به آن پیچ کرد و کوبیدن را ادامه داد تا میله با طول مورد نظر تا حدود 3 متر به دست آید.
ب:صفحه های مسی که در عمق 60 سانتیمتری یا بیشتر بصورت افقی خوابانده می شود. اجرای این روش با زحمت بیشتری همراه است .
ج:استفاده از لوله های آب شهری در گذشته بسیار معمول بوده است ولی امروزه که بیشتر از لوله های  پلاستیکی استفاده می شود این روش قابل استفاده نیست.
د:غلاف یا زره فلزی کابلهای زیر زمینی امروزه بیشتر به عنوان الکترود زمین و سیم زمین  مورد استفاده قرار می گیرد. غلاف و زره کابل در پست به نوترال متصل هستند. در این سیستمها در  صورت اتصالی, جریان از غلاف یا زره عبور کرده و به زمین نفوذ نمی کند.
در بسیاری از موارد برای کاهش دادن مقاومت زمین از مجموعه میله ها استفاده می کنند و با اتصال الکتریکی آنها به یکدیگر آنها را به صورت الکترود واحد مورد استفاده قرار می دهند.اما نکته قا بل توجه این است که مقا ومت بین الکترود و زمین بستگی به مقا ومت ویژه زمین دارد که  خود بسته به جنس زمین و میزان رطو بت است.
2_ سیستم حفاظت نول:بصورت یک سیم جداگانه به بدنه تابلو یا دستگاه وصل می شود.کاربردآن در تا سیسات الکتریکی که در آنها دستگاه ها بصورت انفرادی به زمین وصل می شوند,می باشد و نباید برای دستگاههای دیگر از حفاظت نول استفاده نمود. چون با بودن مقا ومت کم جریان زیادی می گذرد در نتیجه اختلاف ولتاژ نسبتا" زیادی در روی تمام مصرف کننده های دیگر بین بدنه هادی آنها و زمین بوجود خواهد آمد.
3_ حفاظت بوسیله عایق کردن:
تمام قسمتهایی که امکان اتصال با بدن انسان را دارد عایق می کنند که برای ساختمان ها اقتصادی نیست.
تهيه كننده : امير مختاري
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:36  توسط  وحيد  | 

افت ولتاژ در شبکه : منظور از افت ولتاژ در شبکه ها چیست ؟


می دانیم که هرگاه در یک مدار از مقاومت جریان بگذرد در دو سر آن ولتاژی ایجاد می شود که مطابق قانون اهم از حاصل ضرب میزان جریان عبوری از مقاومت در مقدار مقاومت بدست می آید . در شبکه ها علاوه بر مصرف کننده ها که به نوعی مقاومت بحساب می آیند مقاومتهای ناخواسته دیگری هم وجود دارند که سبب کاهش ولتاژ دو سر بار می شوند . مهمترین این مقاومتها همان مقاومتهای سیمهای حامل جریان است . مقاومت سیمها با سطح مقطع آنها نسبت معکوس و با طول آنها نسبت مستقیم دارد به عبارت دیگر با افزایش طول یا کاهش سطح مقطع یا هردو میزان مقاومت سیمها زیاد می شود که همین موضع افت ولتاژ را زیاد می کند .
 
درصورت افزایش افت ولتاژ چه تاثیری در کارکرد مدار و شبکه ایجاد می شود ؟
ولتاژی که به دو سر مصرف کننده می رسد همان ولتاژ خط است که افت ولتاژ از آن کم شده . هرچقدر افت ولتاژ بیشتر باشد ولتاژی که مصرف کننده می رسد کمتر خواهد بود . برخی دستگاهها در برابر کاهش ولتاژ کار زیاد حساس نیستند . مانند تلویزون یا سایر دستگاهها الکترونیکی . زیرا این دستگاهها در داخل مجهز به مدارات تثبیت کننده ولتاژ هستند که به آن رگولاتور می گویند . اما برخی دیگر به کاهش ولتاژ بسیار حساسند . مثلا موتور ها یه لامپها که نقطه کارشان تغییر می کند و همین امر در راندمان دستگاه تاثیر مستقیم می گذارد . بنابراین در طراحی شبکه باید افت ولتاژ مورد نظر قرار بگیرد .
 
آیا می توان افت ولتاژ را صفر کرد ؟
در مدارات صفر کردن افت ولتاژ در صورتی ممکن است که مقاومت سیمها را صفر کنیم که این موضوع از نظر عملی امکان پذیر نیست . اما می توان مقدار آن را تا حد مجاز کاهش داد .
 
منظور از حد مجاز افت ولتاژ چیست ؟
در طراحی دستگاهها مقداری تلورانس برای تغییر ولتاژ بصورت مجاز در نظر می گیرند به این معنی که اگر ولتاژ در این محدوده مجاز تغییر کند دستگاه دچار اختلال نشود . از همین موضوع می توان به منظور تعیین درصد مجاز افت ولتاژ کمک گرفت . در شبکه های بطور کلی مقدار مجاز را 5 درصد ولتاژ کل مدار در ابتدای خط در نظر می گیرند که از این مقدار نیم درصد مربوط به ادارات برق است که نباید بیشتر از این مقدار را افت داشته باشند . یک ونیم درصد در مصارف روشنایی و سه درصد برای مصارف موتوری در نظر می گیرند .
تهيه كننده : امير مختاري
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:35  توسط  وحيد  | 

انتقال برق بدون سیم از سطح ماه

 
 

مطلبی از : امیر مختاری
یکی از ایده های جدید تولید انرژی، انتقال انرژی خورشیدی از سطح ماه بصورت بی سیم است. اصول اولیه این طرح توسط دکتر دیوید کریسول (Dr. David Criswell) محقق دانشگاه هوستون تگزاس و مدیرمؤسسه Space Systems Operations ارائه شده است. بر اساس این طرح، ابتدا مجموعه ای بسیار وسیع از سلولهای خورشیدی بر سطح ماه (که همیشه به طرف زمین است) قرار داده میشوند تا نور خورشید را به انرژی الکتریکی تبدیل کنند. سپس انرژی الکتریکی حاصله به یک فرستنده مایکروویو ارسال میشود تا به امواج رادیویی در فرکانس 2.5 گیگاهرتز تبدیل شده و از آنجا بوسیله آنتنهای با پهنای بیم (beam) بسیار باریک بطرف زمین ارسال گردد. در سطح زمین این امواج الکترومغناطیسی پر قدرت بوسیله آرایه های بسیار بزرگ (very large array) از آنتنهای مایکروویو دریافت شده و دوباره به انرژی الکتریکی تبدِل میشوند. همچنین بخشی از این امواج توسط ماهواره های مخصوصی که در اطراف کره زمین قرار خواهند گرفت به نقاط دیگر کره زمین که در دید مستقیم ماه نمی باشند منعکس میشوند.
در واقع تبدیل انرژی الکتریکی به امواج الکترومغناطیسی این امکان را میدهد تا انرژی بصورت بی سیم از یک نقطه به نقطه دیگر منتقل شود و در نقطه مقابل پس از دریافت  امواج الکترومغناطیسی با انجام عمل عکس، انرژی ااکتریکی مجدداً تولید گردد (به این روش اصطلاحاً
power beaming میگویند). تقریباً اساس تمام سیستمهای انتقال برق بدون سیم بر همین پایه استوار است. البته واضح است که بازدهی چنین سیستمهایی در مقایسه با انتقال برق در خطوط برق بسیار پایین است چون مقدار زیادی از انرژی در تبدیل برق به امواج الکترومغناطیسی و بالعکس تلف میشود و بعلاوه مقداری ازانرژی موجود در امواج نیز در فرایند تشعشع وانتقال در محیط (اتمسفرزمین) به هدر خواهد رفت. بااین وجود، دکتر کریسول در مقالات مختلفی که ارائه کرده ( منجمله مقاله 1 و مقاله 2) بصورت تحلیلی به این مسائل اشاره کرده و با محاسبات مختلف ادعا نموده است که میزان انرژی تولید شده با احتساب تمام این تلفات و مخارجی که صرف ساخت و نصب تجهیزات خواهد شد باز مقرون به صرفه خواهد بود و تنها به کسری از یک سنت برای تولید یک کیلو وات بر ساعت برق خواهد رسید. البته دانشمندان ناسا نیز ایده های مشابهی مثل قرار دادن مجموعه ای از سلولهای خورشیدی و یا حتی صرفاً صفحه های منعکس کننده نور در مدار کره زمین ارائه کرده اند که بحث بر سر اینکه کدام روش مناسبتر است هنوز ادامه دارد.
 
 www.inventive.blogsky.com
 
 
+ نوشته شده در  سه شنبه هشتم خرداد 1386ساعت 14:31  توسط  وحيد  | 

با سپاس از دانشجویانی که برای همکاری با این وبلاگ اظهار تمایل نموده اند، این افراد می توانند مطالب خود را با ذکر منبع و ماخذ بصورت فایل متنی به آدرس ایمیل زیر ارسال نمایند تا درصورت مرتبط بودن با موضوع این وبلاگ، به نام خودشان در وبلاگ درج شود:

mohajerweblog@gmail.com

+ نوشته شده در  جمعه بیست و پنجم اسفند 1385ساعت 8:53  توسط  وحيد  | 

تئوري هاي نور

تئوري ذره اي :

واضع اين تئوري نيوتن است. اين تئوري بر اين اصل متكي است كه اجسام نوراني انرژي تشعشعي را به صورت ذراتي از خود خارج مي كنند كه اين ذرات در خط مستقيم و به دنبال هم خارج مي شوند، بر شبكيه چشم اثر كرده و اعصاب بينايي را تحريك مي نمايند و در نتيجه احساس نور پديد مي آيد.

تئوري موجي :

براساس اين تئوري كه توسط هويگنس ( Huygens ) و فرنل ( Fernel ) بيان گرديده. انتشار نور مانند انتشار صوت در فضاست. ولي چون نور گذشته از محيط مادي در خلاء نيز منتشر مي شود، براي انتقال آن يك محيط فرضي به نام اتر تصور مي شود.

تئوري الكترومغناطيسي :

اين تئوري بوسيله ماكسول ( Maxwell ) ارائه گرديد و برمبناي آن، نور از جنس امواج الكترومغناطيسي است كه بطور تقريبي محدوده طول موج هاي 380 تا 780 نانومتر را پوشش مي دهد.

تئوري كوانتومي :

شكل جديدي از تئوري ذره اي است كه پلانك آن را مطرح كرد و توسط انيشتين تكميل گرديد. برطبق اين تئوري انرژي منبع نور بطور ناپيوسته و به صورت بسته هاي انرژي گسيل  مي شود كه ميزان انرژي آنها بستگي به فركانس ارتعاش نور دارد.

تئوري موجي – ذره اي :

اين تئوري توسط بروگلي و هايزنبرگ پيشنهاد گرديد و اظهار مي دارد كه به هر جرم متحرك مادي مي توان طول موجي را وابسته نمود ولي امكان ندارد كه همزمان تمام خواص آن را تعيين نمود و گفت كه ذره يا موج است.

در عمل تئوري الكترومغناطيسي نيازهاي متخصصان نور را برآورده مي سازد و بنابراين كميت ها و كيفيت هاي مختلف مرتبط با نور را براساس اين تئوري بيان مي كند. بعنوان مثال رنگ نور بستگي به طول موج پرتو نوراني دارد و هر طول موج به رنگي ديده مي شود. جدول زير طيف رنگها و ميزان طول موج آنها را نشان مي دهد.

 

 

طيف امواج الكترومغناطيسي

 

رنگ

طول موج (‌nm)

بنفش

420-380

آبي

465-420

سبز

566-465

زرد

586-566

نارنجي

627-586

قرمز

760-627

 

 

عملكرد چشم :

چشم انسان يك سيستم اپتيكي كامل است. امواج نوري از شيء خارجي به چشم رسيده و پس از عبور از قرنيه، زلاليه، عدسي و زجاجيه به شبكيه چشم مي رسد. در شبكيه اجزائي به نام ميله ها و مخروط ها وجود دارند كه انرژي نوراني باعث تحريك آنها مي شود. تشخيص شدت نور برعهده سلول هاي ميله اي و تشخيص رنگ وظيفه سلول هاي مخروطي است.

منحني حساسيت چشم

حساسيت چشم افراد بطور كلي در برابر طيف نوراني قابل رويت به طول موج نور بستگي دارد. درك چشم انسان براي بخش هاي مختلف طيف نور سفيد يكسان نيست.

             تطابق با تاريكي

با تغيير شرايط نوري محيط، شبكيه موقتاً حساسيت خود را از دست مي دهد. به همين دليل اگر از محيط پر نور به محيط كم نور ( و يا بالعكس ) برويم دستگاه بينايي براي مدتي دچار اختلال مي شود و مدت زماني نياز دارد تا به شرايط جديد عادت كند.

چشم انسان

+ نوشته شده در  سه شنبه یکم اسفند 1385ساعت 9:39  توسط  وحيد  |